calc'BOX

Su sayacı dolabı: içinde ne var, neye dokunabilirsiniz?

Kurulum ve tesisat5 dk okumaYazan: calc'BOX ekibi
Kapılı sac sayaç dolabının içinde su sayacı ve ona bağlı boru
Kısaca

Su sayacı dolabında sayaç, sayacın önünde ve arkasında birer vana, bazı binalarda çek valf, filtre ya da basınç düşürücü bulunur. Abone vanaları kullanabilir; sayaca, mühre ve sayacın yerine dokunamaz. Sayacı korumak, okunur tutmak ve dondan korumak çoğu idarede abonenin sorumluluğudur; ayrıntılar su idaresinin yönetmeliğine göre değişir.

Su sayacı dolabının içinde neler var?

Su sayacı dolabında en az üç parça bulunur: sayaç, sayacın önündeki giriş vanası ve arkasındaki çıkış vanası. Bazı binalarda bunlara çek valf, filtre ya da basınç düşürücü eklenir. İstanbul'da İSKİ'nin abone yönetmeliği, sayacın girişine ve çıkışına birer vana takılmasını şart koşar.

Sayaç

Evden geçen suyun miktarını ölçen parçadır. Çoğu mekanik sayaçta rakamların yanında küçük bir çark ya da ibre bulunur; evde hiçbir musluk açık değilken dönüyorsa bir yerde su kaçıyordur. Sayacın iki ucundaki bağlantı rakorlarında idarenin taktığı mühür ya da emniyet kilidi durur.

Giriş ve çıkış vanaları

Giriş vanası sayaçtan önce, şebeke tarafındadır. Kapatınca sayaç dahil evin bütün suyu kesilir. Çıkış vanası sayaçtan sonradır ve ev içindeki bir tamir için suyu kesmeye yeter.

Çek valf, filtre, basınç düşürücü

Çek valf suyun yalnız bir yönde akmasına izin verir, evdeki suyun şebekeye geri dönmesini engeller. Filtre şebekeden gelen kumu ve pası tutar; nasıl yıkandığı bina girişi su filtresi yazısında adım adım var. Basınç düşürücü, şebeke basıncının yüksek olduğu yerlerde eve giden basıncı ayarlı bir değere indirir. Bu üç parça her dolapta bulunmaz.

Su sayacı kimin malı, bozulunca kim öder?

Bu sorunun cevabı su idaresine göre değişir; kesin bilgi için su idarenizin yönetmeliğine bakın. İki büyükşehrin yönetmeliği, kuralların ne kadar farklı olabildiğini gösteriyor.

Diyarbakır'da DİSKİ'nin tarifeler yönetmeliğine göre ilk abonelikte sayaç bedeli aboneye aittir. Ekonomik ömrünü, yani 10 yılı dolduran mekanik sayaçlar idare tarafından sayaç bedeli alınmadan değiştirilir; sökme takma ücreti aboneden alınır. Aynı yönetmelik, abone hattının mülkiyetinin, işletmesinin ve bakımının o hattan faydalanan abonelere ait olduğunu yazar.

İstanbul'da İSKİ yönetmeliğine göre periyodik muayene süresi dolan ya da abonenin kusuru olmadan arızalanan sayaçlar bedelsiz değiştirilir. Çalınan ya da kaybolan sayacın bedeli ve sökme takma ücreti aboneye yansıtılır. İSKİ'nin sorumluluğu, kolonlu binalarda döşediği şube yoluna kadar, bahçeli yapılarda parsel sınırından en fazla 2 metreye kadardır.

Sayaçtan sonraki tesisat abonenindir. DİSKİ yönetmeliği bunu açıkça yazar: iç tesisat abone hattından sonra başlar, abone iç tesisatın iyi durumda tutulmasından ve su kaybından sorumludur, sayacın kaydettiği su abone tarafından tüketilmiş sayılır. Yani sayaçtan sonraki bir sızıntıda kaçan su da faturanıza yazılır.

Apartmanda bir de dolabın kendisi var. Kat Mülkiyeti Kanunu, bağımsız bölüm dışındaki su saati yuvalarını ve kapalı kısımları ortak yer sayar (madde 4). Yalnız bir daireye ayrılmış su saati yuvası, o dairenin eklentisi sayılır (madde 6). Dolabınızın hangisine girdiğini yöneticiniz bilir.

Sayacın mührünü sökebilir misiniz?

Hayır. Mühür, sayacın bağlantı rakorlarına idarenin taktığı tel bağlı kilittir ve sayaca izinsiz müdahale edilmediğini gösterir. GASKİ, abonenin mührü kendisinin sökemeyeceğini ve yetkisiz müdahalenin yasal işlem gerektirebileceğini yazar.

İSKİ yönetmeliğinde mührü ve mühür bağını korumak abonenin sorumluluğudur. Mührün koptuğu tespit edilirse sayaç değiştirilir; sayaç değiştirme ve mühür bedeli aboneye yansıtılır. Mühür kendiliğinden kopmuş ya da gevşemiş görünüyorsa kendiniz bağlamaya çalışmayın, su idarenize bildirin.

Tesisatçı dolapta çalışırken mühre dokunmak zorunda kalacaksa işe başlamadan su idaresini arayın. Çıkış vanasından sonraki işler için mühre dokunmak gerekmez; sayacın kendisine ve rakorlarına uzanan her iş idarenindir.

Dolapta neye dokunabilirsiniz?

Vanalara dokunabilirsiniz. Ev içinde bir boru patladığında ya da tesisatçı bir bataryayı değiştirecekken suyu kesmenin yeri burasıdır. GASKİ, acil durumda müdahale edebilmek için ana kontrol vanalarının ve tahliye musluklarının her zaman çalışır ve erişilebilir durumda tutulmasını ister.

  • Vanayı yılda bir iki kez kapatıp açarak deneyin. Yıllarca dokunulmayan vana tutukluk yapar ve tam acil anda dönmeyebilir.
  • Dolabı depo gibi kullanmayın. İSKİ yönetmeliği sayaçların kilit altında tutulamayacağını ve her an okunabilir yerde olması gerektiğini yazar.
  • Kapağı kapalı tutun. DİSKİ yönetmeliği de sayaç yerinin okunması kolay, donmaya ve dış etkilere karşı korunaklı olmasını ister.
  • Sayacın kendisine, bağlantı rakorlarına ve mühre dokunmayın.

Fatura beklenenden yüksek geldiyse de ilk bakılacak yer bu dolaptır. Evdeki bütün muslukları kapatın, klozet rezervuarının dolmasını bekleyin, sonra sayacın küçük çarkına bakın. Çark dönüyorsa sayaçtan sonra bir yerde su kaçıyordur. GASKİ de yüksek faturada önce iç tesisatın kontrol ettirilmesini, sorun bulunmazsa sayaç muayenesine başvurulmasını önerir.

Su sayacı kışın donmasın diye ne yapılır?

Sayaç strafor bir kutuyla, borular cam yünü, poliüretan ya da sünger yalıtım kılıfıyla kaplanır. Bu, Gaziantep'te GASKİ'nin abonelere verdiği öneridir. Aynı sayfadaki diğer uyarılar şunlar:

  • Sayacın çevresini talaş, kumaş, battaniye ya da naylonla sarmayın. Bunlar nem çeker ve ıslanınca donmayı hızlandırır.
  • Sayaç odasında, bodrumda ve merdiven altında açık kalan pencereleri kapatın.
  • Kışın kullanılmayan bir evde sayaç vanasını kapatın, borulardaki suyu tahliye musluğundan tamamen boşaltın.
  • Donan sayaca ya da boruya ateş, pürmüz ya da kaynar suyla müdahale etmeyin. Ani ısı sayaca da boruya da zarar verir.
  • Sayaç donup patladıysa ana vanayı kapatın ve su idarenizin arıza hattını arayın.

Donmanın faturası çoğu zaman aboneye kalır. İSKİ yönetmeliğine göre don nedeniyle patlayan sayacın bedeli ve sökme takma ücreti aboneye yansıtılır. DİSKİ yönetmeliği de sayacı korumak için gerekli tedbiri almayan abonenin donan sayacının bedelini aboneden alır.

Sayaç dolabına priz takılabilir mi?

Takılabilir, ama bu bir elektrikçi işidir. Su ve elektrik aynı dolapta duracağı için hat kaçak akım korumalı çekilir ve priz kapaklı olur.

Apartmanda önce yöneticiyle konuşun. Hattın sizin daire panonuzdan mı, ortak panodan mı geleceği bu konuşmada netleşir. Hat ortak panodan gelirse tüketim ortak elektriğe yazılır; bunu baştan konuşmak sonradan çıkacak tartışmayı önler.

Ana su borusuna takılmış calc'BOX: kutu duvarda dik, alt kenarı boruda, kablo iki yanda boruya sarılı
Cihaz ana boruya takılır, adaptörü kapaklı prize bağlanır. Priz sayaçla aynı dolabın içinde durur; kapak kapanınca ikisi de dışarıdan korunur. Görüntü üreticinin tanıtım videosundandır.

Dolaba priz çoğu zaman bir cihaz için istenir. Borunun dışına takılan elektronik bir kireç önleyici olan calc'BOX, yalnız kapaklı sayaç dolabında ya da nişinde, ana su hattına kurulur; açıkta ve evin içinde kullanılmaz. Cihaz 1,5 metrelik adaptör kablosuyla bu prize takılır. Priz hazırsa tesisatçı gerekmez; priz yoksa hattı çekip prizi takmak, cihazdan ayrı bir elektrikçi işidir.

Montajın nasıl yapıldığını daire girişi kireç önleyici yazısında, kurulum şartlarının tamamını kurulum sayfasında bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Sayaç dolabının içi ıslaksa ne yapmalı?

Önce vanalardan ve sayacın bağlantılarından damla gelip gelmediğine bakın. Sızıntı sayaçta ya da sayaçtan önceyse su idaresini, sayaçtan sonraysa tesisatçıyı arayın.

Su sayacını başka bir yere taşıtabilir miyim?

Kendiniz taşıyamazsınız. İSKİ yönetmeliğinde sayacın yeri değiştirilemez; DİSKİ yönetmeliğinde yer ya da çap değişikliği idarenin iznine bağlıdır. Şehrinizdeki kuralı su idarenize sorun.

Sayaç dolabının kapağı kırıldı, kim yaptırır?

Dolap apartmanın ortak yeriyse yönetim, yalnız sizin dairenize ayrılmışsa siz yaptırırsınız. Kapak kırık kalırsa sayaç kışın dona açık kalır.

Kaynaklar

Sıradaki yazılar

Cihazı yakından görün

Ana su borusunun dışına takılır; boru kesilmez, suya bir şey eklenmez.