calc'BOX

Yerden ısıtma temizliği gerekir mi, nasıl yapılır?

Kombi ve beyaz eşya6 dk okumaYazan: calc'BOX ekibi
Duvar dolabında yerden ısıtma kollektörü ve ona bağlı kırmızı ve beyaz PEX borular
Kısaca

Yerden ısıtma temizliği her evde gerekmez; oksijen geçirmeyen borularla doğru kurulmuş bir devre uzun yıllar temiz kalabilir. Bazı odalar ılık kaldığında ya da kollektördeki debimetrelerde kara tortu göründüğünde gerekir. Usta, kollektöre bağlanıp devreleri tek tek yıkar, ardından korozyon önleyici ekler ve debimetrelerle akışı yeniden ayarlar.

Yerden ısıtma temizliği her evde gerekir mi?

Gerekmez. Yerden ısıtma da kalorifer gibi kapalı bir devredir: su bir kez doldurulur ve yıllarca aynı su döner. Boruları oksijen geçirmeyen türden olan, su eksiltmeyen ve içine korozyon önleyici konmuş bir devre uzun süre temiz kalabilir.

Temizliği gerektiren şey devrenin yaşı değil, içine sürekli oksijen girip girmediğidir. Alman ısıtma sanayicileri birliği BDH, düzgün kurulmuş bir devrede dolum suyundaki oksijenin kısa bir çalışmadan sonra tükendiğini ve korozyonun ancak oksijen varken ilerlediğini yazar. Oksijen girmeye devam ediyorsa, temizlik bir kez yapılsa bile çamur geri gelir.

Belirti olmasa da temizliği düşünmeniz gereken bir an var: kombi ya da kazan değişimi. Buderus da bu noktada devreyi yıkayıp yeniden doldurmayı en doğru yol sayar. Eski devredeki çamur yeni kombinin eşanjörüne ve pompasına gitmeden önce dışarı alınmış olur.

Yerden ısıtmada tıkanma belirtileri nelerdir?

En açık belirti, aynı evde bazı odaların ısınıp bazılarının ılık kalmasıdır. Yerden ısıtmada her odaya ayrı bir boru devresi gider; çamur bir devreyi daraltınca o oda geri kalır, ötekiler etkilenmez.

İkinci yere kollektör dolabında bakarsınız. Kollektörün üstünde her devre için küçük, şeffaf bir akış göstergesi, yani debimetre bulunur. Camın içi kararmışsa, dibinde koyu tortu görüyorsanız ya da kombi çalışırken bir devrenin göstergesi hiç oynamıyorsa o devrede akış yoktur.

Sık sık hava toplanması, pompadan gelen yeni bir uğultu ve basıncın sürekli düşmesi de dikkat ister. Bunlar tek başına tıkanma demek değildir ama devreye hava ve oksijen girdiğini düşündürür.

Ilık kalan her oda çamur demek de değildir. Önce o odanın termostatına ve kollektördeki o devrenin vanasına bakın. Vanaların üstünde motorlu başlık (aktüatör) varsa, oda termostatı ısı istediğinde başlığın açıldığını gösteren işarete bakın; açılmayan bir başlık devreyi kapalı tutar ve oda tıkanmış gibi soğuk kalır. Bu bir elektrik ya da ayar arızasıdır, yıkamayla düzelmez.

Yerden ısıtma borularında çamur nereden gelir?

Çoğunlukla boruların kendisinden geçen oksijenden. Eski yerden ısıtma tesisatlarında kullanılan bazı plastik borular oksijeni bir miktar içeri geçirir. BDH'nin oksijen korozyonu üzerine bilgi föyü bu durumu ayrıca anlatır: oksijen geçirgen borularla kurulmuş devrelerde oksijen sürekli içeri girer ve devredeki çelik ve demir parçaları paslandırır.

Oluşan pas çamuru suyla birlikte bütün devrede dolaşır. Aynı föye göre bu çamur ısı sayaçlarını, termostatik vanaları, sirkülasyon pompasını ve kazanı aksatır, bazen bir devreyi tamamen tıkar. Bakır ile çeliğin karışık kullanıldığı tesisatlarda durum daha da kötüleşir.

İngiltere'nin BS 7593 standardı, ısıtma devresi suyunda korozyonun yanında mikroorganizmaları da ele alır. Yerden ısıtma gibi ılık çalışan devrelerde boru içinde canlı bir tabaka (biyofilm) oluşabileceği bu yüzden söylenir; ne kadar sık görüldüğüne dair elimizde güvenilir bir veri yok. Kirecin payı ise küçüktür. Buderus'a göre kireç devrenin en sıcak noktasında, yani kombinin ya da kazanın içinde birikir, ılık dolaşan yerden ısıtma borularında değil. Kirecin evde asıl sorun çıkardığı yer kullanım suyu tarafıdır; ayrıntısı kirecin zararları sayfasında.

Borunun oksijen bariyerli olduğu nasıl anlaşılır?

En kolay yol, borunun üstündeki baskıya bakmaktır. Üreticiler borunun malzemesini ve uyduğu standardı boru boyunca yazar. Almanya'da yerden ısıtma borularının oksijen geçirmezliğini DIN 4726 standardı tanımlar; Uponor da kendi PE-Xa borularının bu standardın oksijen sızdırmazlık şartını karşıladığını belirtir.

Borunun görünen bir ucunda, genellikle kollektöre girdiği yerde, “DIN 4726” ya da “oksijen bariyerli” anlamına gelen bir ibare görüyorsanız iyi bir işarettir. Baskı silinmişse ya da hiç yoksa kesin bir şey söylemek zordur; tesisatı kuran firmadan ya da binanın teknik dosyasından boru tipini öğrenmeye çalışın.

Yerden ısıtma boru temizliği nasıl yapılır?

Yerden ısıtma temizliği kollektörden yapılır ve devreler tek tek yıkanır. Bütün devreler aynı anda açık bırakılırsa yıkama suyu en kolay yolu seçer: temiz devreden hızla geçer, tıkalı devreye neredeyse hiç uğramaz. Bu yüzden usta suyu her seferinde yalnız bir devreye verir. Kombinin kendi pompası da bu iş için zayıf kalır; bir oda devresinin borusu onlarca metre uzunluğundadır ve dipteki çamuru oynatmak için dışarıdan bağlanan bir yıkama makinesinin güçlü akışı gerekir. İşin akışı genellikle şöyledir:

  1. Kombi ya da kazan kapatılır, kollektörün gidiş ve dönüş vanaları kapatılır.
  2. Kollektörün doldurma ve boşaltma musluklarına hortumlar takılır; bir hortum yıkama makinesinden gelir, öteki gidere ya da makinenin kabına döner.
  3. Devrelerden yalnız biri açılır ve su, dönüşten berrak gelene kadar o devreden basılır. Ardından o devre kapatılıp bir sonrakine geçilir.
  4. Çamur ağırsa yıkama suyuna uygun bir temizleyici katılır, bir süre dolaştırılır ve sonra bol suyla durulanır.
  5. Devre temiz suyla doldurulur, korozyon önleyici eklenir, hava alınır ve basınç ayarlanır.
  6. Son olarak debimetrelerle her devrenin akışı yeniden ayarlanır, böylece odalar dengeli ısınır.

Bu iş usta işidir. Kombi ve pompaya bağlı vanalar kapatılıp açılır, kimyasal kullanılır ve sıra yanlış yapılırsa çamur kombiye taşınabilir. Kombiniz garantideyse işi yapacak firmayı seçmeden önce yetkili servise danışın.

Kollektörde kendiniz neleri kontrol edebilirsiniz?

Okumak ve küçük ayarlar sizin işinizdir; yıkama değil. Kollektörün üstündeki otomatik ya da elle açılan purjörden hava alabilir, kombinin basıncını kontrol edebilir ve her devrenin vanasının açık olduğuna bakabilirsiniz. Hava almayı ve basınç tamamlamayı kombi kapalıyken ve devre soğumuşken yapın; purjörden gelen su sıcak olabilir. Kombi çalışırken debimetrelerin hareket ettiğini görmek de iyi bir yoklamadır.

Kollektörde elektrikli parçalar da olabilir: devre vanalarının üstündeki küçük motorlu başlıklar (aktüatörler), karışım vanası ve ayrı bir pompa. Bunlara dokunmayın. Kutunun içinde bir arıza görürseniz önce kollektörün fişini çekin ya da sigortasını indirin, sonra ustayı arayın. Kombinin kapağını da açmayın.

Eski, oksijen geçiren borularda temizlik yeterli mi?

Tek başına yetmez, çünkü temizlik çamuru alır ama oksijenin girdiği yolu kapatmaz. BDH bu tür devreler için iki yol gösterir. İlki devre ayırmadır: yerden ısıtma devresi, korozyona dayanıklı bir plakalı eşanjörle kombiden ayrılır ve oksijenli su kombiye ve öteki parçalara ulaşmaz. BDH, eski tesisatlar yenilenirken de bunun gerektiğini yazar.

İkincisi, üreticisinin talimatına uyularak kullanılan bir korozyon önleyici ve onun düzenli kontrolüdür. Hangisinin sizin evinize uyduğuna, tesisatın durumunu gören bir usta karar verir. Radyatörlü devrede çamurun nasıl temizlendiği petek temizliği, kombinin içindeki ısı eşanjörü de kombi eşanjör temizliği yazısında.

Sık sorulan sorular

Yerden ısıtma temizliği ne kadar sürer?

Devre sayısına ve çamurun miktarına bağlıdır; her devre ayrı yıkandığı için oda sayısı arttıkça süre uzar. Usta keşifte kollektörü görünce daha net bir süre söyleyebilir.

Yerden ısıtma temizliği zemine zarar verir mi?

Hayır. Yıkama kollektörden yapılır ve borular şapın içinde yerinde kalır; parke ya da seramik sökülmez.

Petek ve yerden ısıtma birlikte olan evde temizlik nasıl yapılır?

İki devre ayrı ayrı ele alınır: petekler kendi yöntemiyle, yerden ısıtma kollektörden devre devre yıkanır. Biri temizlenip öteki çamurlu bırakılırsa çamur ortak hatlardan geri taşınabilir.

Kaynaklar

Sıradaki yazılar

Cihazı yakından görün

Ana su borusunun dışına takılır; boru kesilmez, suya bir şey eklenmez.