calc'BOX

Kombi eşanjör temizliği nasıl yapılır, ne zaman gerekir?

Kombi ve beyaz eşya5 dk okumaYazan: calc'BOX ekibi
Tezgâhın üzerinde, bağlantı ağızlarında kireç birikmiş paslanmaz çelik plakalı eşanjör
Kısaca

Kombi eşanjör temizliği yetkili servisin işidir. Sıcak su yetersiz geldiğinde servis önce soğuk su girişindeki süzgece, sonra kullanım suyunu ısıtan plakalı eşanjöre bakar. Kireçli eşanjör paslanmaz çeliğe uygun bir kireç giderici çözeltiyle temizlenir ya da sökülüp yenisiyle değiştirilir. Kullanıcı kombinin kapağını açmaz, eşanjöre dokunmaz.

Kombi eşanjör temizliği nasıl yapılır?

Kombi eşanjör temizliğini yetkili servis yapar ve iki yolu vardır: eşanjör yerinde durur, içinden kireç giderici bir çözelti dolaştırılır ya da eşanjör sökülür, tezgâhta temizlenir veya yenisiyle değiştirilir. Hangisinin seçileceği eşanjörün tipine, kirecin ne kadar biriktiğine ve parçanın durumuna bağlıdır.

Kullanıcıya düşen iş, belirtiyi fark edip servise doğru anlatmaktır. Kombinin kapağı gaz yolunu, elektronik kartı ve su bağlantılarını aynı gövdede saklar; o kapağı açmak sizin işiniz değildir.

Eşanjör temizliği denince hangi iş kastediliyor?

Aynı söz üç ayrı iş için kullanılıyor ve servisle konuşurken hangisini kastettiğinizi bilmek işinizi kolaylaştırır.

Birincisi ana eşanjörün yanma tarafıdır. Alevin ve baca gazının değdiği yüzeyde zamanla kurum ve tortu birikir. Bunu servis yıllık bakımda, yanma ayarlarıyla birlikte kontrol eder; Vaillant'ın bakım tablosu bu temizliği gerektiğinde ve en az iki yılda bir yapılacak işler arasında sayar. Kireçle ilgisi yoktur.

İkincisi kalorifer suyunun dolaştığı taraftır. Kapalı devredeki pas ve çamur ana eşanjörün su kanallarına da gelir. Bunun çaresi devrenin bütün olarak yıkanmasıdır ve petek temizliği başlığı altında yapılır.

Üçüncüsü, çoğu kişinin aklındaki iştir: musluğa giden suyu ısıtan kullanım suyu eşanjörünün kireçten arındırılması. Bu yazının geri kalanı bunu anlatıyor.

Kullanım suyu eşanjörü ne zaman temizlenmeli?

Takvime göre değil, belirtiye göre. Sıcak su eskisinden ince akıyorsa, duşta sıcaklık dalgalanıyorsa ya da kombi sıcak suyu geç veriyorsa servis bakar. Bu belirtilerin hangi arızalarla karıştığını kombide kireç yazısında tablo halinde topladık.

Buderus'un servis kılavuzu sırayı da verir. Sıcak suyun gücü yetersizse önce soğuk su borusundaki süzgeç kirlilik açısından kontrol edilir; tıkalı bir süzgeç kireçli bir eşanjörle aynı belirtiyi verir ve temizliği çok daha kolaydır. Süzgeç temizse sıra plakalı eşanjöre gelir. Süzgeçlerin nerede durduğu kombi filtre temizliği yazısında.

Servis bu kararı yalnız şikâyete bakarak vermez. Bazı kombilerin servis menüsü, sıcak su akışını ölçen türbinden geçen anlık debiyi litre/dakika olarak gösterir. Musluk tam açıkken bu değer düşükse ve şebeke basıncında, süzgeçte bir sorun yoksa şüphe eşanjöre yönelir.

Ne kadar sık gerektiği evden eve değişir. Sert su, yüksek sıcak su ayarı ve çok sıcak su kullanan bir hane eşanjörü daha çabuk kireçlendirir.

Servis plakalı eşanjörü yerinde mi temizler, söküp mü?

İkisi de olur. Buderus'un servis kılavuzu iki seçenek tanır: plakalı eşanjörü paslanmaz çeliğe uygun bir kireç giderici maddeyle kireçten arındırmak ya da eşanjörü söküp değiştirmek.

Yerinde temizlikte servis çoğunlukla şöyle çalışır: kombinin gazını ve elektriğini keser, kullanım suyu vanalarını kapatır, küçük bir devridaim pompasını kullanım suyu bağlantılarına bağlar. Kireç giderici çözelti eşanjörün kanallarında bir süre dolaştırılır, ardından devre bol suyla durulanır. Kalorifer tarafına bu işlemde dokunulmaz.

Sökerek temizlik daha uzun iştir. Vaillant'ın bakım kılavuzunda plakalı eşanjöre ulaşma sırası şöyle geçer: ısıtma ve sıcak su tarafı boşaltılır, elektronik kutusu yana yatırılır, basınç sensörü, sıcak su akış sensörü, üç yollu vana ve pompanın bağlantıları çıkarılır, hidrolik blok sökülür, plakalı eşanjör vidalarından ayrılır. Eşanjör tezgâhta çözeltiye yatırılır ya da çözelti içinden geçirilir. Yerine takılırken contalar yenilenir.

Hangi yolun seçileceğine servis kombiye bakınca karar verir. Kireç orta düzeydeyse ve bağlantılara rahat ulaşılıyorsa yerinde yıkama yeter. Kireç kalınsa, eşanjörün içini görmek gerekiyorsa ya da levhalarda bir hasardan şüpheleniliyorsa parça sökülür. Parça söküldüğünde değişim gerekip gerekmediğine de aynı ziyarette karar verilebilir.

Kanalları beyaz kireçle dolmuş kombi eşanjörü
Kanalları kireçle dolmuş bir kombi eşanjörü.

Temizlik süresince evde sıcak su ve kalorifer kesik kalır. Servis gelmeden kombinin altındaki ve yanındaki eşyaları kaldırın ki bağlantılara rahat ulaşsın; çözelti ve durulama suyu için yakında bir lavabo ya da gider olması da işi kolaylaştırır.

İş bittiğinde servis bağlantılarda sızıntı olup olmadığına, sistem basıncına ve sıcak suyun akışına bakar. Kombi ancak bundan sonra yeniden devreye alınır.

Bu çözeltiler asitlidir. Asitli bir madde çamaşır suyuyla asla karıştırılmaz; kombi temizliği için evde tuz ruhu ya da başka bir kireç sökücü denemek de doğru değildir. Contalar ve bağlantı parçaları her kimyasala dayanmaz.

Bitermik eşanjör temizlenebilir mi?

Temizlenebilir, ama plakalı eşanjör kadar kolay değildir. Bitermik ya da bileşik eşanjörde kalorifer suyu ve kullanım suyu tek gövdede, iç içe geçmiş borulardan akar ve bu gövde yanma odasının üstünde, alevin ve baca gazının değdiği yerde durur. Ayrıca sökülüp değiştirilecek küçük bir plakalı eşanjör yoktur.

Kireç burada da kullanım suyu borusunun içinde tutar. Servis kimyasalı bu boruya verir; kalorifer tarafı ayrı kaldığı için çözelti ona karışmaz. Borunun ağzı iyice daralmışsa ya da temizlikten sonra akış düzelmiyorsa konuşulan şey eşanjörün tamamının değişimidir ve bu, plakalı eşanjör değişiminden daha büyük bir iştir.

Eşanjörü temizletmek mi, değiştirmek mi daha mantıklı?

Hafif ve orta kireçte temizlik genelde yeter. Kanallar taş gibi dolmuşsa, çözelti kireci sökemiyorsa, levhalarda ya da bağlantı ağızlarında hasar görülüyorsa servis değişim önerir. Plakalı eşanjör ayrı bir yedek parçadır; sökerek temizliğin işçiliği yeni parçanın bedeline yaklaşıyorsa doğrudan değiştirmek de mantıklı olabilir. Değişimde kombinin modeline uygun parça kullanılır ve eşanjör yeni contalarla takılır; üretici kılavuzları kullanılmış contanın yeniden takılmamasını ister.

Hangisi seçilirse seçilsin, su aynı kaldıkça kireç geri gelir. Sıcak su ayarını düşük tutmak ve suyun sertliğine göre bir önlem almak, bir sonraki temizliği geciktirir. Seçenekleri kireç önleyici çeşitleri yazısında, kirecin tesisatın geri kalanına neler yaptığını da kirecin zararları sayfasında bulabilirsiniz.

Temizlikten sonra kireç ne zaman geri gelir?

Su değişmediyse kireç yeniden birikmeye başlar; hızını suyun sertliği, sıcak su ayarı ve kullanım belirler. Bu yüzden temizlikten sonraki ilk iş sıcak su ayarına bakmaktır. Vaillant'ın kılavuzu da su sıcaklığı arttıkça kireçlenme olasılığının arttığını yazar.

İkinci iş suyun sertliğini bilmektir. Su sertliği ölçümü evde test şeridiyle birkaç dakikada yapılır. Sertlik yüksekse önlemi kombide değil daire ya da bina girişinde almak daha geniş korur: eşanjörle birlikte muslukları ve duş başlıklarını da kapsar.

Kombi eşanjörünü kendiniz temizleyebilir misiniz?

Hayır. Bosch'un destek sayfası kombinin iç temizliğinin yetkili servis işi olduğunu yazar; kendi denemeniz arızaya yol açabilir, güçlü kimyasallar elektrikli parçalara zarar verebilir ve kombi garanti dışı kalabilir. Makina Mühendisleri Odası da kombi ve şofben gibi cihazların bakımının her yıl, kışa girmeden yetkili servise yaptırılmasını, yetkisiz kişilere tamir ve bakım yaptırılmamasını önerir.

İnternette kombinin soğuk su girişinden sirke ya da limon tuzu verilen anlatımlar görebilirsiniz. Bunu yapmayın: girişe ulaşmak için su bağlantısını sökmek gerekir, çözelti kontrolsüz biçimde kombinin içinde kalır ve iyi durulanmayan asit contalara, sensörlere zarar verebilir.

Kılavuzun size bıraktığı işler bellidir: basıncı manometreden izlemek, gerektiğinde doldurma musluğundan tamamlamak (kombi kapalıyken ve tesisat soğukken), sıcak su sıcaklığını panelden ayarlamak. Eşanjörün sökülmesi, kimyasalın verilmesi, contaların yenilenmesi ve kombinin yeniden devreye alınması servisin işidir.

Sık sorulan sorular

Eşanjör temizliği yıllık bakıma dahil mi?

Yıllık bakımda servis yanma tarafını, ayarları ve basıncı kontrol eder; kullanım suyu eşanjörünün kireçten arındırılması ise ihtiyaç olduğunda yapılan ayrı bir iştir. Bakım randevusunda sıcak su şikâyetiniz varsa baştan söyleyin.

Eşanjör temizlendi ama sıcak su yine zayıf, sebep ne olabilir?

Servis kılavuzları bu durumda soğuk su girişindeki süzgecin ve sıcak su akışını ölçen türbinin kontrol edilmesini sayar. Musluk ucundaki perlatör de tıkalı olabilir.

Petek temizliği kullanım suyu eşanjörünü de temizler mi?

Hayır. Petek temizliği kalorifer suyunun dolaştığı kapalı devreyi yıkar; musluğa giden suyu ısıtan eşanjörün kanalları o devreye bağlı değildir.

Temizlikten sonra kombi suyunu değiştirmek gerekir mi?

Kullanım suyu eşanjörü temizlendiğinde kalorifer suyu boşaltılmaz. Kalorifer suyunu gereksiz yere boşaltıp yenilemek devreye yeni kireç getirir; üretici kılavuzları bundan kaçınılmasını ister.

Kaynaklar

Sıradaki yazılar

Cihazı yakından görün

Ana su borusunun dışına takılır; boru kesilmez, suya bir şey eklenmez.