calc'BOX

Manyetik kireç önleyici işe yarar mı?

Kireç önleme yöntemleri5 dk okumaYazan: calc'BOX ekibi
Ahşap tezgâhın üzerinde birkaç siyah halka mıknatıs ve kısa bir beyaz plastik boru parçası
Kısaca

Manyetik kireç önleyici, su borusunun dışına takılan sabit mıknatıslardan oluşan bir aparattır; elektrik ve sarf malzemesi istemez, boru kesilmez. İşe yarayıp yaramadığı konusunda bağımsız çalışmaların sonuçları karışıktır: bazıları kireç birikiminde azalma görmüş, bazıları fark bulamamıştır. Suyun sertliğini düşürmez ve sonucu evden eve değişebilir.

Manyetik kireç önleyici nedir?

Manyetik kireç önleyici, su borusunun dışına takılan bir ya da birkaç sabit mıknatıstan oluşan aparattır. Kablosu, fişi, kartuşu yoktur. Su borunun içinden akarken mıknatısın alanından geçer. Satıcıların anlattığı fikir, bu geçişin kirecin borulara ve rezistanslara tutunmasını azalttığıdır.

Piyasada en çok iki biçimini görürsünüz. Biri borunun iki yanına oturan, vidayla ya da kelepçeyle birbirine sıkıştırılan iki parçalı bir gövdedir. Öteki, boruya bantla ya da kelepçeyle tutturulan mıknatıs bloklarıdır. İkisinde de suya bir şey eklenmez, sudan bir şey alınmaz.

Beş yöntemin aynı ölçütlerle kıyası kireç önleyici çeşitleri yazısında. Burada yalnız mıknatıslı aparatı ve onun hakkında bilinenleri anlatıyoruz.

Boruya nasıl takılır?

Boru kesilmeden, dışarıdan takılır. Gövde borunun üstüne oturtulur, parçalar sıkılır ve iş biter. Tesisatçı da elektrik de gerekmez. Gövdeyi paslı ya da boyası kabarmış bir yere değil, borunun temiz ve düz bir bölümüne oturtmak kaymasını önler.

Nereye takılacağı modele göre değişir. Kimi evin su girişine, kimi kombinin ya da termosifonun soğuk su girişine, kimi tek bir musluğun altına takılmak üzere satılır. Mıknatısın alanı borunun yalnız kısa bir bölümünü kaplar; kıyas tablomuzda kapsamasını “sınırlı” diye yazmamızın sebebi bu.

Kombinin yakınına takacaksanız yalnız dışarıdaki su borusuyla uğraşın. Kombinin kapağı açılmaz; içi yetkili servisin işidir.

Bağımsız çalışmalar ne diyor?

Sonuçlar karışık. Kimi çalışma kireç birikiminde azalma görmüş, kimi belirgin bir fark bulamamış.

Üniversite yayını

Kuzey Dakota Eyalet Üniversitesi'nin (NDSU) su yumuşatma rehberi manyetik cihazlara ayrı bir paragraf ayırır. Rehbere göre ABD'deki Su Kalitesi Derneği (WQA) bu ürünler için bir standart belirleyememiş ve şimdiye kadar tutarsız performans bildirmiş. Aynı yayın, birkaç çalışmada sudaki kalsiyum miktarının değişmediğini de not eder.

Kalsiyumun değişmemesi şaşırtıcı değil, çünkü aparat suyu yumuşatmayı zaten iddia etmez. Sizin için pratik anlamı şu: sertlik test şeridiyle bakarsanız takmadan önce de sonra da aynı sonucu görürsünüz. Ölçülecek şey sertlik değil, yüzeyde ne biriktiğidir.

Bilimsel derleme

New Mexico Eyalet Üniversitesi'nden bir ekip 2020'de npj Clean Water dergisinde manyetik ve elektromanyetik yöntemler üzerine yapılmış çalışmaları bir arada inceledi. Yazarlar konunun uzun ve tartışmalı bir geçmişi olduğunu, önceki sonuçların kısmen çeliştiğini ve genel bir uzlaşıya varılamadığını yazıyor.

Derlemeye göre çalışmaların çoğu, alanın kirecin yüzeye yapışmak yerine suyun içinde çökmesini kolaylaştırdığını bulmuş. Sonuçların birbirini tutmamasının sebebi olarak da standart olmayan deney yöntemleri, farklı boru malzemeleri ve su kimyasındaki değişkenlik gösteriliyor.

Bunu “işe yaramaz” diye okumak da “kesin çalışır” diye okumak da yanlış olur. Söylenebilecek olan, sonucun evden eve değişebileceği ve önceden bilinemeyeceğidir.

Neden bir evde fark görülüyor, ötekinde görülmüyor?

Çünkü sonucu yalnız aparat değil, su ve kullanım da belirler. Aynı model, sertliği ve kimyası farklı iki şehirde aynı davranmayabilir. Yukarıdaki derleme de su kimyasını sonucu değiştiren etkenler arasında sayıyor.

Bir de beklenti meselesi var. Bir damla su kuruyunca içindeki mineraller yüzeyde kalır. Hiçbir kireç önleyici bu izi ortadan kaldırmaz; armatürde beyaz iz görmeye devam etmeniz tek başına bir şey söylemez. Bakılacak şey, izin bezle kolayca gidip gitmediği ya da çaydanlığın dibindeki kabuğun eskisi kadar hızlı kalınlaşıp kalınlaşmadığıdır.

Elektronik kireç önleyiciden farkı ne?

İkisi de borunun dışına takılır ama biri sabit bir mıknatıstır, öbürü elektronik bir devredir. Manyetik aparatın alanı hiç değişmez ve elektrik istemez. Elektronik cihazda boruya sarılan kablolar değişken frekanslı darbeler yayar; cihaz prize bağlı çalışır ve ana su hattına takılır.

İkisini kutusundan ayırt etmek kolaydır. Kutuda prize giden bir kablo yoksa elinizdeki manyetik aparattır; boruya sarılacak kablo ve adaptör, elektronik cihazın işaretidir.

calc'BOX bu ikinci gruptadır, sabit mıknatıslı bir aparat değildir. Yukarıdaki derleme iki yöntemi birlikte ele alıyor; aynı ihtiyat elektronik cihaz için de geçerli. Elektronik cihazın nasıl çalıştığına elektronik kireç önleyici yazısından bakabilirsiniz.

Hangi durumda denemeye değer?

Beklentiniz küçükse ve sonucu kendiniz izlemeye hazırsanız denemeye değer. Manyetik aparat ucuzdur, takması kolaydır, elektrik ve bakım istemez; yanılırsanız kaybınız sınırlı kalır. Buna karşılık sonucu önceden bilinmez ve kapsaması dardır.

Sizi rahatsız eden tek bir musluğun ağzındaki kabuksa ya da çaydanlığın dibindeki birikimse, aparatı takıp birkaç yüzeyi düzenli gözlemek makul bir yoldur. Gözle görülen bir dertte ölçü de gözünüzdür; ölçüm cihazına gerek yok.

Kombi, termosifon ya da güneş enerjisi deposu için durum biraz farklı. Bu cihazların içini göremezsiniz; aparatın işe yarayıp yaramadığını ancak bir arıza ya da servis bakımında anlarsınız. Burada sonucu bilinmeyen bir denemeye güvenip servis bakımını ertelemeyin. Kombide kirecin hangi belirtilerle kendini gösterdiği kombide kireç yazısında.

Denemek isterseniz sonucu nasıl anlarsınız?

Önce elinizde karşılaştıracak bir başlangıç olsun. Suyunuzun ne kadar sert olduğunu su sertliği ölçümü yazısındaki yollarla öğrenin, sonra şu sırayı izleyin:

  1. Takmadan önce aynı musluğun dibini, duş başlığını ve çaydanlığın içini fotoğraflayın.
  2. Bu yüzeyleri bir kez iyice temizleyin. Eski kabuk dururken yeni birikimi ayırt edemezsiniz.
  3. Aparatı kendi talimatına göre takın ve aynı yüzeylere aynı aralıklarla bakın.
  4. Temizlerken ne kadar uğraştığınızı not edin. Değişen çoğu zaman izin kendisi değil, ne kadar kolay gittiğidir.
Musluğun dibinde biriken beyaz kireç kabuğu
Musluk dibi, birikimi izlemek için iyi bir yerdir: her gün görülür ve fotoğrafı kolay çekilir. Temsilî görsel.

Suyun sertliğinin ölçülebilir şekilde düşmesi şartsa bunu ne manyetik aparat ne de elektronik cihaz yapar; o iş iyon değişimli bir su yumuşatma cihazının. Yöntemlerin tam tablosu yöntem karşılaştırmasında.

Sık sorulan sorular

Manyetik kireç önleyicinin ömrü ne kadar?

Sarf malzemesi ve düzenli bakımı yoktur, değişen bir parçası da bulunmaz. Gövdenin zamanla boru üzerinde kayıp kaymadığına ara ara bakmanız yeter.

Manyetik kireç önleyici plastik boruya takılır mı?

Takılır; gövde plastik boruya da oturur. Bağımsız bir derleme, manyetik yöntemde sonucun boru malzemesine göre değişebileceğini not eder, bu yüzden bakır ve plastik boruda aynı sonuç alınmayabilir.

Manyetik kireç önleyicinin etkisi ne kadar sürede görülür?

Güvenilir bir süre vermek mümkün değil; bağımsız çalışmalar bile farklı koşullarda farklı sonuçlar bulmuş. Aynı yüzeyleri bir süre gözleyip başlangıçtaki fotoğraflarla karşılaştırmak en doğru yoldur.

Kaynaklar

Sıradaki yazılar

Cihazı yakından görün

Ana su borusunun dışına takılır; boru kesilmez, suya bir şey eklenmez.