Kireç önleyici duş başlığı işe yarar mı?

Kireç önleyici ya da filtreli duş başlığı suyun sertliğini düşürmez; bu başlıklar için bağımsız standartta sınanan iddia klorun azaltılmasıdır. Başlık suyun yolunun son noktasında durduğu için kombi, termosifon ve batarya aynı sert suyu almaya devam eder. Kartuşu belli aralıklarla değişir. Kireçle tıkanan başlık, limon tuzlu ılık suda kısa süre bekletilip delikleri ovulunca açılır.
Kireç önleyici duş başlığı gerçekten işe yarıyor mu?
Kireç önleyici duş başlığı suyu yumuşatmaz ve deliklerin kireç tutmasını da durdurmaz. Bu tür başlıklar için bağımsız bir standardın sınadığı iddia, sudaki serbest klorun azaltılmasıdır. Kireç başka bir şeydir: suda çözünmüş kalsiyum ve magnezyum, su ısınınca ya da damla kuruyunca katı tortuya döner.
Bu yüzden filtreli başlık taktıktan sonra da delikler zamanla beyazlar, camda damla izi kalır. Başlığın içindeki kartuş klora dokunabilir; sertlik aynı kalır.
Bunu evde kendiniz görebilirsiniz. Sertlik test şeridiyle önce lavabodan, sonra duş başlığından akan suyu ölçün. İki şerit aynı rengi gösteriyorsa başlık sertliğe dokunmuyor demektir. Şerit nasıl okunur, su sertliği evde nasıl ölçülür yazısında adım adım var.
Filtreli duş başlığının içinde ne var?
Filtreli duş başlığının sapında ya da gövdesinde, içi dolgulu küçük bir kartuş vardır. Kutunun üstünde bu dolgu için farklı adlar görürsünüz: metal granül, C vitamini, kalsiyum sülfit, renkli seramik taş. Bazı modellerde polifosfat kristali bulunur; bu yöntemin ne yaptığını ve sınırını kireç önleyici filtre yazısında ayrıca ele aldık.
Hangi dolgu olursa olsun, satın alırken bakılacak yer bağımsız sınama bilgisidir. ABD merkezli belgelendirme kuruluşu NSF'nin duş filtreleri için kullandığı standart NSF/ANSI 177'dir. Adı “Shower Filtration Systems, Aesthetic Effects”, yani estetik etkiler üzerinedir. NSF'nin bu standarda göre belgelendirdiği ürün listesinde her başlığın karşısında aynı iddia yazar: serbest klorun azaltılması. Listede sertlik ya da kireç için bir iddia yer almaz.
Kutuda “kireç önleyici” yazması bu yüzden tek başına bir şey anlatmaz. Hangi standarda göre neyin ölçüldüğü yazmıyorsa iddia üreticinin kendi beyanıdır.
Duş başlığı kombiyi ve bataryayı da korur mu?
Hayır. Duş başlığı suyun evde uğradığı son noktadır; su ona varana kadar kireç bırakacağı yerlerin çoğundan zaten geçmiştir. Suyun yolunu sırayla izleyelim:
- Sayaçtan geçen soğuk su kombiye ya da termosifona girer. Kireç en çok burada, ısınan eşanjör ve rezistans yüzeyinde birikir.
- Isınan su borulardan banyoya gelir, bataryanın içindeki karışım kartuşundan geçer.
- Oradan duş hortumuna, en son başlığa ulaşır.
Başlığın içindeki kartuş ne yaparsa yapsın, ondan önceki her parça aynı sert suyu almıştır. Lavabo musluğu, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve çaydanlık da başlığın hiç görmediği suyla çalışır. Kirecin bu parçalarda nelere yol açtığı kirecin zararları sayfasında.
Evin tamamını ilgilendiren önlem ana su hattına kurulur. Sertliğin ölçülebilir biçimde düşmesi gerekiyorsa bunun yolu tuzlu, iyon değişimli bir yumuşatıcıdır. Suyu yumuşatmadan kirecin yüzeye yapışmasını zorlaştırmak isteyenler için bir seçenek de elektronik kireç önleyicidir. calc'BOX bu türdendir: kapaklı sayaç dolabındaki ana borunun dışına takılır ve o hattan beslenen tüm tesisatı kapsar. O da suyu yumuşatmaz, sertlik ölçümü değişmez; çalışma biçimi nasıl çalışır sayfasında.
Duş filtresinin kartuşu ne zaman değiştirilir?
Kartuşun ne zaman değişeceğini başlığın kılavuzu söyler; her başlık için geçerli tek bir süre yoktur. Ömür genellikle ay ya da litre olarak verilir ve evdeki kişi sayısına, duş süresine göre kısalır ya da uzar.
Ömrü dolan kartuş dışarıdan bakınca bir şey belli etmeyebilir. Takma tarihini kartuşun üstüne kalemle yazmak ya da telefona not etmek, bir sonraki değişimi tahmine bırakmamanın en kolay yoludur. Kılavuzda yedek kartuşun adı da yazar; başlığı alırken yedeğinin kolay bulunup bulunmadığına bakmak işe yarar.
Bir de hesap tarafı var. Kartuş bir sarf malzemesidir: başlığın fiyatına zamanla yedek kartuşlar eklenir. Evde iki banyo varsa iki başlık ve iki ayrı değişim takvimi demektir.
Kartuş, başlığın ön plakasını kireçten kurtarmaz. Delikler ayrıca temizlik ister.
Duşta su zayıf akıyorsa sorun başlıkta mı, tesisatta mı?
Bunu anlamanın en kısa yolu başlığı söküp hortumu tek başına açmaktır. Hortumdan gür su geliyorsa sorun başlıktadır: delikler ya da bağlantı dişindeki küçük süzgeç kireç ve kum tutmuştur.
Hortumdan da ince akıyorsa bakılacak yer başka. Önce lavabo musluğunun ucundaki perlatörü sökün; o da beyaz tortuyla doluysa evin suyu genel olarak kireçlidir. Yalnız sıcak su zayıf geliyor, soğuk su gür akıyorsa iş kombiye ya da termosifona uzanır. Bu durumda cihazın kapağını açmayın, yetkili servisi çağırın. Kombide kirecin belirtileri kombide kireç yazısında.
Filtreli başlıkta bir ihtimal daha var: dolmuş kartuş. Dolgu suyun önüne bir engel koyduğu için kartuş doldukça akış zayıflayabilir. Kılavuz başlığın kartuşsuz çalıştırılmasına izin veriyorsa bir kez öyle deneyin; akış düzeliyorsa kartuşun değişim zamanı gelmiştir.
Tıkanmış duş başlığı nasıl temizlenir?
Tıkanmış duş başlığı hafif asitli bir suda kısa süre bekletilir, sonra delikleri ovulup bol suyla durulanır. Armatür üreticisi Hansgrohe kendi başlıkları için hafif sitrik asitli temizleyici önerir. Sitrik asit, markette limon tuzu adıyla satılan tozdur.

- Başlığı hortumdan sökün. Bağlantı dişinin içindeki küçük süzgeci çıkarın; kum ve kireç kırıntısı çoğu zaman buraya takılır.
- Bir kâseye ılık su doldurun, içine bir iki yemek kaşığı limon tuzu karıştırın. Filtreli başlıkta kartuşu önce çıkarın; kartuşun asitli suya girip giremeyeceğini kılavuz söyler.
- Başlığı bu suya yatırın. Hansgrohe birkaç dakika der; tortu kalınsa süreyi kılavuzunuzun izin verdiği kadar uzatın.
- Silikon uçlu deliklerde tortuyu parmağınızla ovun, uçlar esnediği için kireç kırılıp düşer. Metal plakada yumuşak bir sünger yeter.
- Başlığı içten ve dıştan bol suyla durulayın, süzgeci yerine takın. Suyu açıp başlığın her akış ayarını sırayla deneyin.
Hansgrohe aynı sayfada hidroklorik asit (tuz ruhu), formik asit, çamaşır suyu ve asetik asit içeren temizleyicileri kendi ürünlerinde kullanmamanızı söyler. Sirkenin asidi asetik asittir. Sirke herkesin elindeki ilk çözüm olsa da başlığınızın kılavuzuna bakmadan kullanmayın. Telli sünger, ovma tozu ve buharlı temizleyici de kaplamayı çizer ya da bozar.
Limon tuzu, sirke ya da kireç sökücü gibi asitli bir maddeyi çamaşır suyuyla asla karıştırmayın. İkisi bir araya gelince zehirli gaz çıkar.
Temizlenen başlık, su sert kaldıkça yeniden kireç tutar. Aynı suyun camda bıraktığı izler için duşakabin camındaki kireç lekesi yazısına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Duş başlığı ne sıklıkla temizlenmeli?
Sabit bir aralık yoktur; su ne kadar sertse o kadar sık gerekir. Deliklerden çıkan su düzgün demet hâlinde akmamaya başladıysa zamanı gelmiştir.
Taşlı duş başlığındaki renkli taşlar kireci tutar mı?
NSF'nin duş filtresi listesinde kireç ya da sertlik için bir iddia yer almaz; belgeli ürünlerin iddiası serbest klorun azaltılmasıdır. Taşlar için kireç iddiası görürseniz hangi sınamaya dayandığını satıcıya sorun.
Kireç tutmuş duş başlığını atıp yenisini almak gerekir mi?
Temizlikten sonra delikler açılıyor ve su düzgün akıyorsa gerek yoktur. Krom kaplama soyulmuş ya da plastik gövde çatlamışsa değiştirmek daha kolaydır.
Tavandaki tepe duşu nasıl temizlenir?
Tepe duşunu tümüyle sökmek her zaman gerekmez. Hansgrohe'ye göre birçok modelde delikli ön plaka çıkarılabilir ve bazıları bulaşık makinesinde yıkanabilir; sizinkinin öyle olup olmadığını kılavuz söyler.


